Thị trường nông sản thế giới vừa chứng kiến một đợt rung lắc mạnh sau khi các cuộc tấn công quân sự qua lại bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) giữa Nga và Ukraine làm tê liệt hoạt động vận tải tại Biển Đen và Biển Azov. Lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung đã ngay lập tức kích hoạt làn sóng mua ròng, đẩy giá lúa mì kỳ hạn tăng vọt.
Thị trường hàng hóa phản ứng mạnh: Giá lúa mì lập đỉnh nhiều tháng
Đợt leo thang quân sự mới nhất tại các vùng biển trọng điểm đã tác động tức thì đến các sàn giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới, khi giới đầu cơ và các nhà nhập khẩu lo ngại các tuyến hải trình xuất khẩu ngũ cốc quan trọng sẽ bị đóng cửa.
- Tại Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago (CBOT): Giá lúa mì tương lai cũng ghi nhận mức tăng ấn tượng 5% trước khi có sự điều chỉnh kỹ thuật nhẹ vào phiên sáng hôm sau.
Giới phân tích nhận định, đà tăng này phản ánh kỳ vọng của các nhà giao dịch rằng một phần nhu cầu mua lúa mì toàn cầu sẽ buộc phải chuyển hướng từ khu vực Biển Đen sang nguồn cung thay thế từ Liên minh châu Âu (EU).
Giao thương tê liệt: Tuyến vận tải huyết mạch bị bóp nghẹt
Biển Đen và Biển Azov vốn là "xương sống" cho dòng chảy ngũ cốc toàn cầu, nơi Nga và Ukraine – hai nhà xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới – đưa sản phẩm của mình ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, các cuộc tấn công dồn dập từ cả hai phía đang khiến hoạt động này bị hạn chế nghiêm trọng.
Tác động thực tế đến hạ tầng xuất khẩu ngũ cốc:
- Nga (Biển Azov): Buộc phải hạn chế vận chuyển hàng hóa. Đây là tuyến đường xử lý 1/4 lượng ngũ cốc xuất khẩu của nước này.
- Ukraine (Biển Đen): Cảng Chornomorsk giảm mạnh lượng ngũ cốc tiếp nhận.
Tổng sản lượng ngũ cốc vận chuyển đến các cảng từ đầu tháng đạt 901.300 tấn (giảm mạnh so với tháng trước).
Theo Liên đoàn nông dân chính của Ukraine, các cuộc tập kích bằng tên lửa và UAV liên tục của Nga đã khiến quốc gia này mất đi khoảng 1/3 khả năng xuất khẩu ngũ cốc thông qua các cảng nước sâu ở khu vực Đại Odessa.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nhấn mạnh tầm quan trọng mang tính sinh tử của khu vực này: "Khôi phục tự do hàng hải ở Biển Đen là vấn đề cơ bản và tối quan trọng đối với Ukraine, bởi đây là tuyến đường chính để xuất khẩu hàng hóa và duy trì nền kinh tế thời chiến."
Chiến sự lan rộng sang cơ sở hạ tầng năng lượng và hậu cần
Không chỉ dừng lại ở các cảng ngũ cốc, chiến sự đã mở rộng quy mô sang các mục tiêu logistics và năng lượng nhằm triệt hạ tiềm lực kinh tế của đối phương.
- Chiến dịch của Ukraine: Nhắm mục tiêu vào các tàu vận tải và cơ sở năng lượng của Nga (nhà máy lọc dầu, tàu chở dầu) tại Biển Đen và Biển Azov nhằm cắt đứt chuỗi hậu cần quân sự và cô lập bán đảo Crimea. Đại diện lực lượng UAV Ukraine, ông Robert Brovdi, cho biết chỉ riêng trong tháng này họ đã tấn công 147 tàu Nga, bao gồm các tàu chở dầu, tàu chở hóa chất và tàu chở hàng khô.
- Chiến dịch của Nga: Tăng cường không kích vào các cảng nước sâu của Ukraine xung quanh Odessa, đồng thời sử dụng tên lửa đạn đạo tấn công các cơ sở công nghiệp, quân sự chế tạo UAV tại thủ đô Kyiv, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và hạ tầng.
Nhận định cho nhà đầu tư
Xung đột tại Biển Đen bước sang giai đoạn leo thang mới đang đặt ra bài toán hóc búa cho chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu. Khi chi phí vận tải biển và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại khu vực này tăng cao, giá nông sản thế giới được dự báo sẽ duy trì ở mức cao và nhạy cảm với bất kỳ thông tin thực địa nào. Đối với các nhà đầu tư hàng hóa, dòng chảy thương mại dịch chuyển từ Biển Đen sang các quốc gia Tây Âu và Bắc Mỹ sẽ là xu hướng cần theo dõi sát sao trong các phiên giao dịch tới.
