Thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục chứng kiến sự biến động mạnh khi hy vọng về một giải pháp hòa bình giữa Mỹ và Iran dần khép lại. Việc đàm phán rơi vào bế tắc cùng nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua các tuyến hàng hải chiến lược đang đẩy giá dầu thô leo dốc.
Căng thẳng địa chính trị kích hoạt đà tăng giá dầu
Trong phiên giao dịch thứ Ba, giá dầu thô Brent kỳ hạn tăng 27 cent (tương đương 0,3%), lên mức 91,14 USD/thùng vào lúc 00:03 GMT — áp sát mức đỉnh ghi nhận hồi cuối tháng 7. Cùng thời điểm, giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ tăng 42 cent lên 85,04 USD/thùng, sau khi có thời điểm chạm mốc 85,37 USD/thùng (tăng hơn 1%).
Sự bứt phá này diễn ra ngay sau khi đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt xung đột vĩnh viễn giữa Washington và Tehran rơi vào bế tắc:
- Iran chuyển sang thế trận tấn công: Quan chức cấp cao của Tehran xác nhận quốc gia này sẽ chuyển sang trạng thái quân sự "tấn công toàn diện" khi các cuộc đàm phán ngừng đình trệ.
- Mỹ khép lại khả năng gia hạn ngừng bắn: Phía Washington chính thức loại trừ phương án gia hạn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, làm gia tăng nguy cơ kéo dài cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2.
Tắc nghẽn kép tại các "yết hầu" hàng hải chiến lược
Mối quan ngại lớn nhất của giới đầu tư hiện nay tập trung vào nguy cơ gián đoạn dòng chảy năng lượng qua Trung Đông, đặc biệt là Eo biển Hormuz và Biển Đỏ:
| Tuyến hàng hải | Tình trạng hiện tại | Tác động thị trường |
| Eo biển Hormuz | Hàng hải đình trệ; dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 5 tàu chở hàng qua eo biển vào thứ Bảy và không có tàu nào vào Chủ nhật (so với 31 tàu tuần trước đó). | Lượng hàng vận chuyển duy trì ở mức thấp kỷ lục, khả năng mở lại tuyến đường chưa khả thi. |
| Biển Đỏ & Eo Bab el-Mandeb | Lực lượng Houthi tại Yemen tiếp tục gia tăng các đợt tấn công bằng tên lửa vào tàu quân sự và tàu hộ tống của Ả Rập Xê Út. | Rủi ro an ninh gia tăng, buộc các hãng vận tải phải thay đổi lộ trình hoặc tạm dừng hoạt động. |
Ông Tim Waterer, Nhà phân tích thị trường chính tại KCM, nhận định: *"Tình trạng tắc nghẽn kép tại Hormuz và Bab el-Mandeb không còn là mối lo ngại thứ yếu, mà đã trở thành tâm điểm của bài toán rủi ro nguồn cung hiện nay."
Biến số ngoại giao và triển vọng nguồn cung
Bối cảnh địa chính trị càng trở nên phức tạp khi các nỗ lực đàm phán song phương giữa Iran và Oman về quản lý eo biển gặp phải phản ứng gay gắt từ phía Mỹ. Dù vậy, thị trường vẫn ghi nhận một vài tín hiệu ngoại giao ngầm khi xuất hiện thông tin về các cuộc tiếp xúc bí mật giữa phía Mỹ và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, giá dầu còn nhận được sự hỗ trợ từ yếu tố căn bản: kết quả thăm dò sơ bộ của Reuters cho thấy dự trữ dầu thô và các sản phẩm tinh chế của Mỹ dự kiến tiếp tục sụt giảm trong tuần qua, phản ánh nhu cầu tiêu thụ vẫn ở mức cao trong khi nguồn cung ngày càng thắt chặt.
